Oscar ödülleri, Hollywood’un kendini kutlama biçimidir. Ama kimi zaman en büyük sinemacılar, en görkemli kariyerler, bu törenden habersiz geçip gider. Tarih boyunca pek çok yönetmen, devrimci yapıtlarını ve sayısız şaheserini küçük bir altın heykele takas vermedi.
İşte Oscar kazanamamış 10 efsane yönetmen…
1. Stanley Kubrick
1928 – 1999 · ABD
Bilim Kurgu · Gerilim · Dönem Filmi
Sinema tarihinin en çok tartışılan yönetmenlerinden biri. 2001: A Space Odyssey, The Shining, Full Metal Jacket gibi kalıcı başyapıtlar üretmesine karşın hiçbir zaman En İyi Yönetmen Oscar’ını kazanamadı.
Kariyer boyunca 13 adaylıktan yalnızca bir kez — 2001’in özel efektleri için — teknik ödül aldı.
İlginç Detay
Barry Lyndon (1975) filmiyle yönetmen adaylığına bile giremedi; ancak film görüntü yönetmenliği başta olmak üzere dört Oscar kazandı. Yönetmen adeta ödülün dışında bırakılmıştı.
2. Akira Kurosawa
1910 – 1998 · Japonya
Jidai-geki · Dram · Epik
Batı sinemasını derinden etkileyen Japon usta. George Lucas, Francis Ford Coppola ve Steven Spielberg’in ilham kaynağı.
Rashomon, Seven Samurai, Ran gibi eserler yarattı. 1990’da Onursal Oscar aldı fakat rekabetçi kategoride hiç kazanamadı.
İlginç Detay
Seven Samurai, Hollywood’da hem The Magnificent Seven hem de A Bug’s Life olarak yeniden uyarlandı. Kendi filminin Oscar’ını alamayan yönetmenin eserleri defalarca kopyalandı.
3. Alfred Hitchcock
1899 – 1980 · İngiltere / ABD
Gerilim · Gizem · Psikolojik
“Gerilim ustası” sıfatı onun için icat edildi. Vertigo, Psycho, Rear Window…
Beş kez En İyi Yönetmen’e aday gösterildi; hiç kazanamadı. Akademi, 1968’de onu onursal Irving G. Thalberg Ödülü ile ödüllendirdi.
İlginç Detay
Hitchcock’un ödül konuşması sadece iki kelimeydi:
“Teşekkür ederim.”
Tarihin en kısa — ve en anlamlı — Oscar konuşmalarından biri.
4. Federico Fellini
1920 – 1993 · İtalya
Varoluşsal · Otobiyografik · İtalyan Sineması
La Dolce Vita, 8½, Amarcord…
Fellini dört kez Yabancı Film Oscar’ı kazandı ama En İyi Yönetmen kategorisinde hiç kazanamadı. 1993’te onursal Oscar aldıktan kısa süre sonra hayatını kaybetti.
İlginç Detay
Onursal ödül töreninde eşi Giulietta Masina gözyaşlarını tutamadı. Fellini ise:
“Lütfen ağlamayı bırakın, sanki cenazeme geldiniz.”
diyerek ortamı ironik bir şekilde yumuşattı.
5. Sergio Leone
1929 – 1989 · İtalya
Spagetti Western · Epik · Gangster
Spagetti Western türünün yaratıcısı. The Good, the Bad and the Ugly ve Once Upon a Time in America ile sinema dilini yeniden yazdı.
Oscar tarafından hiç tanınmadı.
İlginç Detay
The Godfather’ı yönetmesi teklif edildi ancak reddetti. Filmi çeken Francis Ford Coppola ise kısa süre sonra Oscar kazandı.
6. Ingmar Bergman
1918 – 2007 · İsveç
Varoluşçuluk · Psikolojik · Arthouse
The Seventh Seal, Wild Strawberries, Persona…
Modern sinemanın felsefi temellerini atan Bergman, üç kez Yabancı Film Oscar’ı kazanan yapımların yönetmeni olmasına rağmen yönetmen dalında hiç aday gösterilmedi.
İlginç Detay
Oscar törenlerini açıkça “bir sirk” olarak nitelendirdi ve bu görüşünü hayatı boyunca değiştirmedi.
7. Jean-Luc Godard
1930 – 2022 · Fransa / İsviçre
Fransız Yeni Dalgası · Deneysel · Politik
Breathless ile sinema dilini kökten değiştirdi. Ancak kariyeri boyunca Akademi ile mesafeli kaldı.
2010’da onursal Oscar verildiğinde törene bile katılmadı.
İlginç Detay
Ödül verilirken sahne boştu. Hollywood’un büyük bir yönetmeni kutladığı an, ironik şekilde boş bir podiumla temsil edildi.
8. David Fincher
1962 – · ABD
Neo-Noir · Gerilim · Psikolojik
Fight Club, Se7en, Zodiac, The Social Network…
2010’da The Social Network ile aday oldu ancak ödülü kazanamadı.
İlginç Detay
Fight Club ilk çıktığında başarısız sayıldı. Bugün ise kült statüsünde — ama hâlâ Oscar yok.
9. Abbas Kiarostami
1940 – 2016 · İran
Minimalist · Şiirsel · İran Sineması
Taste of Cherry, Close-Up, The Wind Will Carry Us…
Cannes’da Altın Palmiye kazandı, ancak Oscar tarafından hiç ödüllendirilmedi.
İlginç Detay
İran’daki kısıtlamalar nedeniyle uluslararası törenlere katılması çoğu zaman mümkün olmadı.
10. Orson Welles
1915 – 1985 · ABD
Film Noir · Deneysel · Kişisel Sinema
Citizen Kane, sinema tarihinin en iyi filmlerinden biri kabul edilir.
9 adaylık aldı, ancak yalnızca En İyi Özgün Senaryo ödülünü kazandı.
İlginç Detay
1971’de aldığı onursal Oscar’da şöyle dedi:
“Benim için en büyük onur, çalışmak olmuştur.”
Hollywood ile mesafesi hiç kapanmadı.
Belki de Oscar’ın gerçek anlamı, onu kazananlarda değil… Alamamasına rağmen tarihe geçenlerde gizlidir.
